Veengebieden in Amstelland
Publicatiedatum: 21 december 2022
In Groengebied Amstelland vind je de mooiste veenpolders van de Randstad. Bekijk hier welke veenpolders er allemaal te vinden zijn!
De Ronde Hoep
Poldergebied de Ronde Hoep staat bekend als een van de mooiste veenpolders in de Randstad en is uniek vanwege het bijzondere slotenpatroon. Van bovenaf lijkt het gebied op een wiel met spaken, waarbij het geheel omsloten is door veenrivieren Bullewijk, Waver, Oude Waver en Amstel.
De Ronde Hoep
De Ronde Hoep is een prachtig voorbeeld hoe men zich in de vroege middeleeuwen in een nog onontgonnen gebied vestigde. De eerste bewoners ontwaterden tussen circa 1100 en 1300 de moerassige wildernis, om het geschikt te maken voor landbouw en veeteelt. Door slootjes te graven vanaf de rivieroevers konden ze het water afvoeren. Hierbij kwamen de gravers elkaar in het midden tegen met als resultaat het kenmerkende slotenpatroon.
De Bovenkerkerpolder
Deze grote polder vind je tussen Amstelveen en Nes aan de Amstel. Deze polder is, zoals veel polders in het veengebied van Holland en Utrecht, ontstaan door het afgraven van het veen voor turfwinning. De daardoor ontstane plassen werden later drooggemalen, waardoor de kenmerkende hoogteverschillen in dit gebied zijn ontstaan.
De Bovenkerkerpolder
Het droogmalen gebeurde door middel van windmolens, vaak verschillende achter elkaar om het water hoog genoeg op te kunnen pompen. De resten van de zogenaamde molengangen zijn nog terug te vinden in de polder. De turf was, behalve voor de lokale markt, vooral bedoeld om de grote steden van brandstof te voorzien.
Veenlandschap ten oosten van bebouwing Amstelveen (Boven- en Benedenland)
Ten oosten van de bebouwing van Amstelveen ligt nog een oud veenlandschap van zeventig hectare groot, waar al honderden jaren niets is veranderd. In het laaggelegen deel, ook wel ‘Benedenland’, heeft men in de negentiende eeuw het veen afgegraven voor turfwinning. De waterplas die daardoor ontstond is later drooggemalen.
Het ‘Bovenland’ ligt wat hoger en is nog steeds weids en open. In dit deel is nooit turf gestoken; het land was eigendom van het Amsterdamse Burgerweeshuis en de gemeente Amstelveen gaf hier geen toestemming om turf te steken. Men vreesde voor overstromingen en wilde de melkvoorziening voor de stad niet in gevaar brengen.
Klein Duivendrechtsepolder
Oorspronkelijk vormde deze polder een geheel met de Groot Duivendrechtse polder. Dit gebied bestaat al bijna duizend jaar! Rond 1600 werd de polder in tweeën gesplitst. In de kleine polder was turf gewonnen en in de grote polder niet, waardoor het maaiveld hoger lag. De kleine polder werd omdijkt en twee molens, waaronder Molen De Zwaan, verzorgden de bemaling.
Klein Duivendrechtsepolder met op de achtergrond Molen De Zwaan
Holendrechter- en Bullewijkerpolder
Beide polders zijn in de negentiende eeuw afgegraven voor de turfwinning. De daardoor ontstane plassen zijn vervolgens drooggemalen en als weiland ingericht. De hoogteverschillen tussen de afgegraven en de niet- afgegraven polders vind je overal in het Noord- en Zuid-Hollandse en Utrechtse polderlandschap terug.
Veenderij De Toekomst (Ouderkerk)
De laatste zogenoemde verveningsplas, Polder de Toekomst, is in 1940 drooggelegd. Je kunt de voormalige veenderij De Toekomst tegenwoordig nog herkennen door de omringdijk en het veel lagergelegen land tot aan de A2, achter en naast de voormalige boerderij op Stramanweg nummer 97.
De Toekomst, met duidelijk hoogteverschillen in het landschap door veenafgraving
In 1912 is hier een turfmakerij aangelegd, waarbij de afvoer van de turf via het kanaal Sluisvaart ging. In 1940 was de polder droog en zijn er onder meer sportvelden aangelegd. De aanleg van de A2 deelde deze polder begin jaren vijftig in tweeën. Het oostelijk deel werd in de zestiger jaren onderdeel van Amsterdam Zuidoost. De naam ‘De Toekomst’ bleef behouden als naam van het sportveldencomplex van Ajax.
Historie veenderijen
Wil je meer weten over de geschiedenis van de veengebieden? Lees hier over de historie van turfwinning en veenderijen in het gebied.
Met dank aan: Historisch Amstelland